Manuele lymfedrainage

Door: Guta de Lannoy, fysiotherapeut / acupuncturist

Wat is manuele lymfedrainage precies? Wat is het verschil met “gewone” massage? Is het “pijnlijk”? Als het verkeerd uitgevoerd wordt, kan dat schadelijk zijn?
Dit zijn enkele van de meest voorkomende vragen die de mensen mij stellen.

Manuele lymfedrainage is een manuele methode die tracht het lymfesysteem op een adequate wijze te ondersteunen in zijn functie. 

Het werd in 1935 ontdekt door Emiel Vodder (filosoof) en zijn vrouw (natuurgenezer). Dr J. Asdonk heeft dit in praktijk verder ontwikkeld in een kliniek in Duitsland, de Feldbergkliniek. Door support van diverse wetenschappers is de manuele lymfedrainage verder ontwikkeld (Foldi, Mislin, Clodius, Casley-Smith, Hutzschenreuter).

 Het lymfesysteem

Iedereen kent wel ons bloedcirculatiesysteem. Maar we hebben ook een circulatiesysteem dat vocht vervoert en uitmondt in het veneuze systeem.
Het lymfesysteem voert een deel (10 %) van het weefselvocht af in het veneuze deel van de bloedbaan.
In het lichaam is er een circulatiesysteem dat we kunnen onderverdelen in :
– een hoog druksysteem dat meer de arteriële circulatie (slagaders, die het zuurstofrijke bloed vervoeren) bevat en
– een laag druksysteem waar ondermeer het veneuze (de aders die het zuurstofarme bloed vervoeren) en ook het lymfesysteem onder valt.

Het lymfesysteem is verantwoordelijk voor vervoeren van weefselvocht naar het veneuze deel van de bloedbaan. Dit systeem is parallel geschakeld met het veneuze systeem van de bloedcirculatie.
Het lymfesysteem werkt dus niet alleen als zuiveringsapparaat (door de drainage), maar ook als beschermings- en afweerapparaat. Bovendien vervult het als voedend weefsel vitale functies.

Het Lymfesysteem bestaat uit :

• Oppervlakkig systeem, dit deel draineert de huid en subcutis (onderhuid).
• Diep systeem, verplaatst het vocht uit spieren, gewrichten en botten. De diepe lymfevaten volgen in anatomisch opzicht de grote arteriën en venen.
• Orgaangebonden lymfevaten en lymfeklieren ( lymfeknopen)

De functie van een lymfeknoop:

• Filtratie van het lymfevocht.
• Productie van lymfocyten als onderdeel van het afweersysteem.
• Regulering van het eiwitgehalte van aangevoerd lymfevocht.

Is er een probleem van welk aard dan ook, zoals een slecht lymfevat, een hoge druk in het vat, het slecht functioneren van een lymfeknoop, ontstekingen in het lymfesysteem en dergelijke, dan kan dat leiden tot een vergroot volume buiten het vat. Dit noemen we oedeem.
Ieder oedeem leidt tot celbeschadiging. Bij lang bestaand lymf-oedeem ontstaan verhardingen. Dit gaat gepaard met vernietiging van kleine lymfevaten en uiteindelijk kan dit leiden tot elephantiasis (enorme zwellingen aan de onderbenen die we olifantbenen of elephantiasis noemen).

[adrotate banner=”3″]

Door zeer specifieke minimale massagedruk en goede opbouw van de massage kunnen we veel invloed uitoefenen op het lymfesysteem.
Je moet de anatomie en fysiologie goed kennen om de juiste behandelingsopbouw te kunnen geven.
Een fysiotherapeut kan invloed uitoefenen op het lymfesysteem d.m.v.

• specifieke massage technieken
• specifieke oefeningen
• ademhalingstechnieken
• drukkousen
• met apparatuur.

Momenteel is er in Nederland heel veel onderzoek gaande, waarbij het effect van verschillende technieken worden vergeleken. De massage technieken met achtergrond volgens Emiel Vodder zijn tot nu toe het meest effectief gebleken vergeleken met welk apparaat dan ook.

Lymfedrainage wordt toegepast bij:

Het weghalen van vet:
Postoperatief, waarbij bijvoorbeeld vet wordt weggehaald, is het al na de eerste dag raadzaam om lymfedrainage toe te passen.
De hoeveelheid vocht (wondvocht) wordt dan sneller geresorbeerd en de genezing gaat sneller. Ook littekenwoekering wordt zo tegengegaan en er is minder kans op infecties.
De behandeling mag NOOIT pijn doen. Indien de therapeut te hard masseert en pijn veroorzaakt dan is het effect eerder averechts. Daar de massage een minimale druk heeft en zo de klieren en de vaten mild stimuleert krijg je een optimaal drainage effect en kunnen de kleine vaten die door de operatie kapot zijn gemaakt, juist sneller weer ingroeien. Is de massage te hard dan breek je juist de micro-vaten die wij willen stimuleren.  

Cellulitis massage:
Er zijn therapeuten die heel harde massage toepassen om vet af te breken.
Als je er van uitgaat dat de vetstapeling onderhuids is op plekken met al slechte circulatie, dan kun je ook nagaan dat met harde massage juist de minimale circulatie ook kapot wordt gemaakt. Met als gevolg nog slechtere circulatie dus meer kans op vetopstapeling. Dit is dus geen goede oplossing.
Met manuele lymfedrainage optimaliseer je de afvoer en circulatie in dat specifieke vet opstapelingsgebied. Je kunt de vetopstapeling oplossen met medicatie en oefeningen.
Medicatie kan ingebracht worden via een apparaat dat in de fysiotherapie gebruikt wordt namelijk Ultrageluid (U.G.) of via een injectie (4mm naald) die zeer oppervlakkig ingebracht wordt.
Dit noemen we Mesotherapie. (Op Curaçao zijn het mevrouw Dianthe Oosterhof, masseuse, gespecialiseerd in manuele lymfedrainage en dokter Marly Oosterhof die zich bezighouden met dit gebied.)

Na borst amputatie en verwijdering van de okselklieren:
Manuele lymfedrainage is hier haast noodzakelijk. Er zijn veel klieren weggehaald die voor de afvoer van lymfe moeten zorgen. Dit moet dan door andere klieren worden overgenomen. Manuele lymfedrainage stimuleert dan andere klieren en draineert alles naar plaatsen die wat meer gestimuleerd moeten worden. Dit is heel effectief.

Dikke voeten door slechte circulatie:
Je geeft natuurlijk met massage geen nieuwe vaten aan iemand, maar je stimuleert en optimaliseert de circulatie die wel aanwezig is. Bepaalde leefadviezen moeten ook opgevolgd worden.
Ook hier kan men zich wel indenken dat als de massage “pijnlijk” is, je de vaten eerder kapot maakt dan stimuleert.

Manuele lymfedrainage mag nooit pijnlijk zijn, is een rustige massage minimaal 30 minuten, kan toegepast worden op het hele lichaam en heeft als doel de zwelling te verminderen en de circulatie te optimaliseren. 

[adrotate banner=”11″]