Heeft u het Salsavirus al te pakken?

“Iemand die Salsa muziek hoort en helemaal niet reageert – met voetbewegingen of met vinger- en handbewegingen – op het ritme van deze muziek is al dood en weet het zelf nog niet” Celia Cruz, de koningin van de Salsa.

Salsa betekent in het Spaans “saus” of “mengsel”. Salsa is ook de benaming van een zeer populaire vorm van muziek en dans, waarin een vermenging heeft plaatsgevonden van verschillende dansen. Zoals de echte Tango uit Argentinië komt, is de echte Salsa afkomstig uit Cuba en is Salsa een verzamelnaam voor verschillende soorten dansen en ritmes zoals Son, Mambo, Guaguancó, Cha-cha-cha en Danzón, et cetera. Als we verder in de geschiedenis gaan zoeken vinden we echter dat de Salsa niet in Cuba is geboren maar afkomstig is uit Afrika. De Afrikaanse slaven brachten behalve hun taal en religie ook nog hun dans en zang mee naar het Caribische gebied. Voordat de slaven naar Cuba of Puerto Rico verscheept werden, bleven ze enige tijd op Curaçao om op kracht te komen. Daar werden ze met kettingen vast geketend en hadden dus weinig bewegingsvrijheid. Met stukken metaal van deze kettingen vormden ze een soort hak, koebel of clave. In Curaçao heet dit “agan”. Hierop sloegen de slaven het ritme van het schuifelen van de voeten, vast geketend in de kettingen. De slaven konden twee passen naar voren en drie passen opzij maken voordat ze verscheept werden in het slavenschip naar Cuba. De 2/3 clave of de 3/2 clave van de salsa komt dus van Curaçao en werd later in Cuba gespeeld als herinnering aan de zware tocht over de oceaan. De muziek van de slaven vermengde zich met Spaanse ritmes. Ook de instrumenten vonden elkaar, zoals de Afrikaanse trom, bongo’s, claves, de Spaanse gitaar en trompet. 
Deze muziekvormen ontwikkelen zich vanaf 1920 op Cuba en verspreiden zich naar Puerto-Rico, New York en naar de rest van de wereld. In de jaren ‘50 werden de ritmes van de Mambo, ChaCha en de Rumba de rage. Deze muzieksoort dook overal op, zelfs in Hollywoodfilms en de Amerikaanse televisieshows. In de jaren ’70 nam de populariteit van de Latin muziek weer toe en tevens de acceptatie van de term Salsa. Door invloeden van andere Caribische eilanden, zoals Puerto Rico en Curaçao, maar ook van Colombia en Venezuela, ontstonden er diverse stijlen en variaties. 

Clave

Salsa is een dans in een vierkwartsmaat die gekenmerkt wordt door het zetten van telkens 3 stappen met een pauze. De basis van nagenoeg alle Cubaanse dansmuziek en de hedendaagse salsa is de clave. Salsamuziek is rond de clave gearrangeerd. Dit specifieke ritme wordt voortgebracht door twee stokjes “claves”. Bij optredens van salsabands kun je het publiek soms dit clave-patroon horen zingen: “pam-pam-pam  pam-pam”! 
Salsamuziek is zeer gestructureerd en gebaseerd op het clave-ritme. Een goede Salsadanser luistert naar de muziek om de goede passen erin te houden. Anders is het gesteld met de dansers die de verschillende combinaties, geleerd op de dansschool, afdraaien. Deze dansers zijn vaak te herkennen als het muziek plotseling stopt of verandert, want dan zijn zij nog bezig met het afdraaien van hun eigen repertoire. 

Stijlen

Wereldwijd danst men salsa en in de loop der jaren zijn er verschillende stijlen om salsa te dansen ontwikkeld. Globaal zijn de belangrijkste stijlen: de Cubaanse Stijl en de Cross Body Lead Stijl. Het mooie van de Salsa is dat er een non-verbale communicatie, gebaseerd op lichaamstaal bestaat tussen het danspaar. Oogcontact, mimiek, gebaren, bewegingen spelen allemaal een grote rol tijdens het dansen. De Salsa dans samen vergezeld door de muziek is een levend verhaal vol passie en verleiding. De figuren (“moves”) die daarbij gebruikt worden zijn als middel tot deze communicatie als illustratie bij het verhaal. Je krijgt een echte interactie tussen muziek, dans en dansers. 

Universele dans

Tegenwoordig is de salsa dans een grotere mengelmoes van diverse Europese, Afrikaanse en Caribische dansen geworden. Zelfs moderne Caribische ritmes en Noord-Amerikaanse ritmes proberen zich te mengen in de Salsa. Er is tegenwoordig zelfs salsa met raï- en hiphop- invloeden! Een bijzondere Salsa stijl is de ‘Shines’. Deze stijl kan solo gedanst worden of met enkele andere dansers, ongeacht of het nou mannen of vrouwen zin. De shines is voornamelijk technisch voetenwerk en vergt veel concentratie van de danser(s). Voor de toeschouwer is het een prachtig schouwspel. 
Salsa wordt veel gedanst in Latijns-Amerikaanse landen en wordt door jong en oud gedanst. Salsa blijft continu evolueren en mensen van over de gehele wereld intrigeren. Ook de bijbehorende vurige en uitbundige dans is nog altijd in ontwikkeling en is de laatste jaren populairder dan ooit. Salsa is inmiddels een internationaal fenomeen geworden. Salsa wordt tegenwoordig overal gedanst: de Verenigde Staten, Zuid Korea, India, Japan, Singapore, Zuid-Afrika maar ook veel Europese landen zoals in Nederland, België en Duitsland treffen we diverse enthousiaste “Salsa communities” aan. 

Voor meer informatie over salsadansen op Curaçao: www.salsipuedes.com