Een veel voorkomende irritatie, niet alleen bij tennissers

Epicondylitis lateralis

Als een patiënt de huisarts bezoekt met klachten aan de elleboog is het eerste waar de huisarts aan denkt een tenniselleboog, ook wel een het tennisarm genoemd. De mooie medische naam is epicondylitis lateralis. Afhankelijk of de ontsteking aan de linker of rechter arm is, wordt achter de naam respectievelijk sinister of dexter geplaatst. 

Epicondylitis lateralis is een veel voorkomende ontsteking of irritatie van de aanhechtingsplaats van pezen aan de buitenste elleboogknobbel. Hoewel deze klacht tenniselleboog of tennisarm genoemd wordt, komt zij niet alleen bij tennissers voor. Het ontstaan van een tenniselleboog hoeft niet door tennissen te komen, dat is maar bij één op de twintig mensen zo. Iedereen die veel werk of handelingen moet verrichten voor wat betreft tillen in de elleboog, of repeterende bewegingen in de pols moet maken is een kandidaat voor het ontwikkelen van een Epicondylitis lateralis. Het stoten van de elleboogknobbel ( in dit geval de buitenste) kan ook ontwikkelen in een epicondylitis lateralis als de stoot hard genoeg is geweest om de pees of peesaanhechting te beschadigen. De groep tennisarmen die veroorzaakt wordt door langdurig lichte continuerende belasting zijn duidelijk meer dan de groep als gevolg van een trauma. Het betreft hier heel simpele alledaagse handelingen, zoals kleren wassen (handmatig natuurlijk), tuinieren, kantoorwerk, verven, et cetera die de klacht kunnen doen ontstaan. Het komt net zo vaak voor bij mannen als bij vrouwen. Wel is het zo dat het vaker voor komt bij mensen in de leeftijdsgroep tussen de 30 en 45 jaar.
Bij de tenniselleboog is de aanhechtingsplaats van de pezen van de strekspieren van de hand en vingers geïrriteerd, licht beschadigd of zelfs gescheurd.

De symptomen kunnen verschillend zijn per persoon:

• pijn aan de buitenzijde van de elleboog (bij aanraking of rust)
• soms een uitstralende pijn naar onderarm(spieren), pols en hand
• bewegingen van de elleboog of pols zijn erg pijnlijk: grijpen, hand geven, tillen
• kracht en coördinatieverlies: zelfs een kop thee oppakken is niet mogelijk en erg pijnlijk
• volledig strekken van de pols is niet mogelijk en erg pijnlijk

Maar wat iedereen gemeenschappelijk heeft is pijn aan de (buitenste) elleboogknobbel bij het aanspannen van de strekspieren van de hand. De meest voorkomende testen om te bepalen of het een tennisarm is, is het strekken van de hand/pols tegen weerstand. Dit kan in verschillende standen van de elleboog om de exacte locatie van letsel te kunnen bepalen.  

Types 

Een andere simpele test is het laten tillen van een stoel boven aan de rugleuning met de handpalmen naar beneden. Dit zal de patiënt niet kunnen doen of met heel veel pijn. 
Het is belangrijk dat de fysiotherapeut naar de oorzaak zoekt, zodat de patiënt op de juiste wijze geholpen kan worden. Het is nu duidelijk dat als de patiënt alleen symptomatisch behandeld wordt, de klachten licht zullen verminderen, maar daarna steeds terug zullen komen. 
Langdurige repeterende belasting alléén, is niet voldoende om een tenniselleboog te ontwikkelen. Er zullen ook andere “problemen” aanwezig moeten zijn, waardoor de langdurige repeterende belasting uiteindelijk een beschadiging gaat veroorzaken aan de pezen. Meestal gaat het om bewegingsbeperkingen (vaak niet zichtbaar en/of voelbaar) in de nekwervels, schoudergewricht, ellebooggewricht, polsgewricht en/of middenhandsgewrichten. Als gevolg van deze beperkingen zal de patiënt de spieren en pezen harder en op een onnatuurlijke manier belasten, waardoor er beschadiging optreedt. Langzamerhand zullen scheurtjes (microtrauma’s) in het weefsel ontstaan en betekent het, dat bij dezelfde belasting, de pezen relatief zwakker worden. Deze vicieuze cirkel zal zorgen dat een kleine ontsteking steeds groter wordt en wanneer u pijn gaat voelen, is het eigenlijk al te laat.

De behandeling 

1. Het mobiliseren van omringende gewrichten, dit kan door middel van manuele therapie of oefentherapie. 
2. Pijndemping door middel van elektrotherapie en ultra geluid. Ultra geluid zorgt ook voor het versnellen van het genezingsproces. 
3. Koude applicatie om de ontsteking en zwelling te verdringen. Als advies krijgt de patiënt instructies om onnodige provocatie van de pijn te voorkomen en dagelijks ijs aan te brengen op de pijnlijke plek. Dit moet minstens 1 keer per dag gebeuren en mag niet langer dan 10 minuten duren.

Behalve fysiotherapie zijn er ook andere behandelmethodes om een tenniselleboog te behandelen. De huisarts of specialist kan medicijnen en crèmes voorschrijven, injecties geven, gipsen of spalken en zelfs operaties verrichten. Ook zijn er andere behandelmethodes zoals acupunctuur. De acupuncturist zal de tennisarm altijd in relatie zien met de dikke darm. Het is dus niet vreemd dat de acupuncturist altijd wil weten wat u eet en of de stoelgang normaal is en geregeld komt. Gezien het feit dat we allemaal uniek zijn en anders reageren op bepaalde behandelmethodes zullen de resultaten altijd van elkaar verschillen, zelfs bij dezelfde behandelmethode. 
Het kiezen van een behandelmethode ligt dus aan uw voorkeur. Soms kiest men er zelfs voor om niet behandeld te worden. Dit is echter niet aan te bevelen daar er ernstige belemmeringen kunnen optreden. Met een tennisarm kan je meestal normaal door blijven werken. Met kleine aanpassingen, zoals het dragen van een speciale steun of een band om de onderarm ter hoogte van de aanhechting van de spieren, of door aanpassingen op het werk kunt u gewoon doorgaan met uw dagelijkse bezigheden. Dit beïnvloedt de genezing van uw tenniselleboog vaak juist positief.

Er zijn in principe 4 types letsels. 

Type 1 is in de spierbuik vlak bij de spierpeesovergang. 
Type 2 is in de spierpeesovergang. 
Type 3 is in de pees 
Type 4 is in de aanhechting van pees in het bot (de epicondyl). 

Francois Rigaud, fysiotherapeu