Van riskant Bisphenol-A tot gevaarlijk Perfluorooctanoiczuur

Voedselverpakking vaak onveilig

Bisphenol-A, Perfluorooctanoiczuur Polyvinylchloride, Polystyreen, Lexan Polycarbonaat. Het heeft er alle schijn van dat het hier om enge dingen handelt. En dat klopt dan ook. Want deze stoffen zijn vaak in gevaarlijk verpakkingsmateriaal verwerkt. Omwille van onze gezondheid dus alle reden om daarop alert te zijn. 

Bisphenol-A (BPA) is materiaal dat in huishoudelijke producten zoals babyflessen, plastic bewaarbakken en de binnenkant van sommige frisdrankblikken wordt gebruikt. Dit BPA werd uitgevonden rond 1930 tijdens het synthetisch proberen na te maken van een hormoon (oestrogeen). Wetenschappers hebben ontdekt dat zelfs een kleine hoeveelheid BPA veranderingen teweeg kan brengen in het lichaam, waaronder een verhoogde kans op borstkanker.

Eigen schaal meenemen

Dit is echter niet het enige verpakkingsmateriaal waarover u zich als consument zich zorgen moeten maken. Ook het plastic dat vaak gebruikt wordt in supermarkten om voedsel in te verpakken, kan stoffen afgeven die veranderingen in ons lichaam kunnen veroorzaken. Uw gezondste keuze zou dus zijn om waar mogelijk het gebruik te vermijden van verpakkingsmateriaal dat chemische reacties in uw voedsel kan veroorzaken. U hoeft zich niet bezwaard te voelen als u bij het kopen van kant-en-klare maaltijden een glazen schaal aan de verkoper geeft om uw bestelling daarin te doen. Het gaat ten slotte om uw gezondheid. 
Het gebruik van glazen bewaarschalen is uw beste keuze. Zonder twijfel zijn glazen schalen zeer fragiel; uw gezondheid ook! Glas is ook niet altijd het gemakkelijkst in gebruik. Denk maar aan bijvoorbeeld aan uw waterfles tijdens het trainen. Moeilijk maar niet onmogelijk om die te vervangen door een glazen fles. 

Reële gevaren

Bisphenol A is gelinkt met mentale retardatie – vertraging in de ontwikkeling – en abnormale deling van de chromosomen (erfelijke eigenschappen) zoals bij het syndroom van Down (mongolisme). Deze afwijkingen werd bij onderzoek van muizen gevonden. De oorzaken waren de plastic hokken en waterflessen die met een sterk schoonmaakmiddel schoongemaakt werden. Het schoonmaakmiddel was de oorzaak dat er BPA vrijkwam. Hierdoor kon bepaald worden dat een relatief kleine van BPA al schadelijke effecten kan hebben. 
Onderzoek bij dieren heeft uitgewezen dat het gebruik van Bisphenol de oorzaak kan zijn van:  

• Hyperactiviteit
• Vervroegde puberteit
• toename van vetvorming 
• Abnormaal seksueel gedrag
• verstoorde menstruatie cyclus
• Structurele veranderingen van de hersenen

Styrofoam

Terug naar de verpakking zelf.Vermijd altijd het gebruik van Styrofoam bekertjes of borden. Bij het drinken van hete drankjes of het eten van voedsel dat warm in een styrofoambakje gedaan is, is de kans op het ontstaan van schadelijke stoffen veel hoger. Sta eens even stil en realiseer u zich even hoe vaak u op het werk een bekertje gebruikt gemaakt van Bisphenol A of Polystyreen. Zou het niet beter zijn om een glazen kopje aan te schaffen en dat te gebruiken elke keer wanneer u een lekker kopje kruidenthee uit de kantine haalt? De eerste keer zal iedereen even raar opkijken, maar binnen korte tijd heeft iedereen zijn/haar eigen kopje, voorzien van de leukste spreuken. De ‘koffie’-juffrouw zal het zeker niet erg vinden om minder foambekertjes weg te gooien. Denk ook even na bij het gebruik van dat plastic lepeltje, vork en mes. Schaf een klein setje, samen met een glazen bord aan, speciaal voor het werk. 

Perfluorooctanoiczuur 

Dan staan we stil bij Perfluorooctanoiczuur, (PFOA) is een kankerverwekkende stof dat ontstaat bij verhitting. Een zekere Glenn Evers, voormalig ingenieur van de DuPont Compagny in Amerika, beschuldigde de chemische producent in 1987 van het opzettelijk ontkennen van het bewijs dat de was op het vetvrije papier tijdens gebruik loslaat en in het voedsel opgenomen wordt. Onderzoek had uitgewezen dat het materiaal dat gebruikt werd om voedsel te verpakken niet geschikt en zelfs gevaarlijk was: hoge concentraties van PFOA verdwenen in het voedsel. Uiteraard ontkende DuPont de beschuldigingen. Momenteel is de FDA (Food and Drug Administration) bezig te bepalen hoe hoog de boete zal worden voor het gebruik van meer dan 20 jaar van de schadelijke PFOA. Hoeveel advertenties heeft u in de afgelopen twintig jaren gezien die u overtuigden dat het product handig is bij het koken en voorbereiden van de heerlijke maaltijden die u uw familie voorschotelt? 
Voel u zich alstublieft niet beetgenomen, want er zijn nog meer producten die u nog steeds (onwetend) gebruikt. Het gemene hiervan zit in het feit dat wanneer u, of een gezinslid plotseling geveld wordt door een of andere ziekte, niemand u zal of kan vertellen dat de oorzaak van de ziekte (hersenafwijking, zichtverlies, geheugenverlies, allergieën, afname van het immuunsysteem) gelegen is in het gebruik van een ‘goed gekeurd’ product. 

Ook in Teflonlaag

Dit gevaarlijke PFOA is ook te vinden in de verpakking van popcornzakken die u in de magnetron stopt. Maar ook Teflonpannen zijn bewerkt met materiaal dat PFOA bevat. Een vogeltje in een kooitje dat in dezelfde ruimte gehouden wordt als u een teflonpan zonder inhoud op vuur verhit, zal na enkele minuten dood neervallen van zijn stokje door de giftige gassen die ontstaan bij verhitting. Bij onderzoek is gebleken dat vele Amerikanen een hoog gehalte aan PFOA in hun bloed hebben. “Hoe kan dat nou?” vraagt de consument zich af terwijl die met een popcorn zakje een reportage op de televisie over vergiftiging volgt.
Bij het lezen hiervan kan ik me best voorstellen dat u een beetje boos wordt omdat u al jaren zo vertrouwd bent met uw pannenset die uw voedsel niet aanbranden en gemakkelijk zijn tijdens het afwassen. Goed, als u uw Teflonpannen (met PFOA) toch wil blijven gebruiken, let dan op dat u de pan niet leeg verhit. Ook moet u letten op krassen of beschadigingen van de teflonlaag in de pan. Als dat het geval is, heeft u geen andere keuze dan… weggooien. Doen.

Wees alert bij aankoop

Oefen uzelf in het herkennen van schadelijk verpakkingsmateriaal. Lees de informatie op het product(etiket) en vermijd het gebruik van:

• Polyvinylchloride (PVC of vinyl): dit wordt vaak gebruikt in het plastic dat u zo in de supermarkt kunt kopen. 
• Polystyreen (PS): in plastic bekertjes en bakken. Bij het verpakken van sterk verhit voedsel kan het materiaal zelfs smelten en snel in uw voedsel terecht komen. Dit materiaal wordt vaak gebruikt bij afhaalproducten bij de snackbar of restaurant. 
• Lexan Polycarbonaat: vaak gebruikt voor het maken van plastic flessen, watercontainers en plastic kopjes. Ook bestek gemaakt van dit materiaal is gevaarlijk. Dit materiaal kan de oorzaak zijn van miskraam en geboorte-afwijkingen. 

Ook kaas en fruit worden vaak voorgesneden in supermarkten. Het zou verstandig zijn als u een laagje van het product eraf snijdt om inname van schadelijke stoffen te reduceren.

Onschadelijke soorten

Er bestaan wel enkele soorten plastic waarvan bekend is dat deze geen schadelijke substanties afscheiden. Dit zijn:  

• Polypropyleen, met de aanduiding “#5 PP”
• High-density polyethyleen, met de aanduiding “#2HDPE”
• Low-density polyethyleen, met de aanduiding “#4 LDPE”

U hoeft zich dus geen zorgen te maken over de polyethyleen-flessen waarin water wordt verkocht. Dit materiaal is dus veilig omdat het geen materiaal of substanties afscheidt in uw voedsel of water.

Rudolf E. de Wit