Gezellige ‘finessesport’ voor jong en oud

BOWLING 

Bowling – of ‘bowlen zo u wilt – is in meer opzichten een heerlijke, ontspannende bezigheid. De (binnen)sport is geschikt voor jong tot oud, gezellig en spannend tegelijk. Plus: je beweegt spelenderwijs. Zin om ook ‘n bowler te worden? Lees dan eerst dit artikel over strikes, spares en spinnen.

Bowling betekent, letterlijk vertaald, spelen of rollen met een bal. Als we het over bowling hebben, dan spreken we feitelijk van ‘pin bowling’ of ‘ten pin bowling’. Dit is de juiste benaming van de sport die nu gespeeld wordt in bowlingcentra over de gehele wereld.

Spelen in de kathedraal

Ooit was dat anders. De bowlingsport heeft z’n wortels in Egypte, al vanaf pakweg 5000 voor Christus. Andere historici beweren dat bowling in Europa geïntroduceerd werd rond 50 B.C. via het Italiaanse spel dat we nu kennen als ‘bocce’. 

Volgens het boek ‘Bowling’van de Duitse schrijver Wilhelm Pehle, geschreven in de 19e eeuw, had bowling al vanaf de 4e eeuw hele nauwe banden met religie. In die periode werd er in kathedralen gespeeld als deel van godsdienstige ceremonies. Parochianen plaatsten hun kegels aan het einde van het altaar en daar werd hun een ronde steen gegeven genaamd ‘de heiden’. Als de bowler al zijn kegels omver kon gooien betekende dit een puur en schoon leven. Als de bowler niet succesvol was moest hij strenger en serieuzer de regels van de kerk gaan volgen.

Moderne versie

Over de jaren heen zijn er verschillende veranderingen tot stand gekomen in het materiaal en de regels: speciaal gevormde pinnen werden ontworpen, kleine stenen werden vervangen door grotere, houten ballen werden vervangen door keien. Het spel verloor zijn religieuze betekenis, maar werd verder gespeeld door de hogere bevolkingsklasse. Wat opviel in die periode is dat er weinig of geen vrouwen hieraan meededen. Zo verspreidde dit spel zich van Duitsland naar Nederland, België en Oostenrijk in de 15e, 16e en 17e eeuw. Hoe bowling in Amerika terecht is gekomen, is niet helemaal duidelijk. Men speculeert dat het vanuit Nederland naar Amerika is overgevlogen rond 1820. Een paar jaar later werd dit spel heel erg populair in en rondom New York . Er verrezen daar ook problemen met o.a. gokken. Als gevolg hiervan werd er een vereniging opgericht om regels en vorm te geven aan het spel dat we nu kennen als bowling.

 Geen krachtsport

Gezien de snelle groei van het aantal nieuwe spelers dat zich bij de fanatiekelingen aansluit, zal een bowlingcentrum de belangrijkste vereiste zijn om gezellig te bowlen. Zeker is uw attitude ten opzichte van de sport heel belangrijk. Bowling is in principe een finessesport en niet een krachtsport. Het is altijd leuk om een harde bal te zien rollen naar de pins en ze van alle kanten zien opvliegen, maar het is meer bevredigend om constant goede resultanten te bereiken. En dit kan alleen als er met een gecontroleerde snelheid wordt gespeeld. Ook al ziet u verschillende manieren van gooien, zijn er wel altijd een aantal gemeenschappelijke eigenschappen bij de beste bowlers. Goede bowlers hebben een fijne en continue beweging tijdens het lopen en afgeven van de bal bij de ‘foul’ lijn. Een goede balans, is ook heel belangrijk. Naast de fysieke of mechanische aspect van de technieken is het psychologische aspect even belangrijk of noch belangrijker om de beste resultaten te behalen. Net zoals in alle andere sporten is veel training nodig om u te perfectioneren. 

 Spelregels

Bowling wordt gespeeld op een baan met aan het eind daarvan 10 pins, die in een driehoek staan opgesteld. Het doel is om met de bowlingbal zoveel mogelijk pins om te gooien. Als dit in één keer lukt, noemen we dat een strike. Lukt dit echter niet in één keer, dan krijg je een tweede kans. Lukt het u om in de tweede worp alle pins om te gooien, dan noemen we dat een spare. 
Het bowlingspel wordt gespeeld in games. Iedere game bestaat uit 10 frames. In elk frame, waarbij je dus 2 kansen krijgt, mag men proberen de 10 pins om te gooien. Gooit u bovendien in het 10e frame een spare of een strike, dan mag je respectievelijk één of twee extra worpen doen. Dit omdat het scoren in bowling een cumulatief proces is, dat wil zeggen dat de score in ieder frame de score van alle voorafgaande frames bevat. Ofwel: het wordt bij elkaar opgeteld. 

 Extra ballen

Een strike telt voor 10 pins plus het totale aantal pins dat met de volgende twee ballen omvergegooid wordt (zelfs als dat de twee volgende frames inhoudt). Een spare telt voor 10 pins plus het totaal aantal omvergegooide pins met de eerstvolgende bal. 
Als u een spare gooit in de tiende frame van een game, mag u nog één extra bal gooien. Gooit u een strike in de tiende frame, dan kunt u nog twee extra ballen gooien. Een game met alleen maar strikes (dus 12) betekent een totaal van 300 punten (een perfecte game). Het lijkt een beetje ingewikkeld, maar is heel simpel. Bovendien is het zo dat tegenwoordig de score via de computer bijgehouden wordt, dus u hoeft het niet allemaal zelf te berekenen zoals het vroeger gedaan werd.

Approach

Bij het spelen mag er een aanloop worden genomen op het aanloopgedeelte (‘approach’). Deze loopt tot aan de foutlijn, die niet mag worden overschreden. Daar waar de ‘approach’ eindigt, begint de baan. Op deze overgang loopt de foutlijn. Als u over de foutlijn gaat, telt het aantal omvergegooide pins niet en de pins worden teruggezet. Op de baan bevinden zich pijlen (arrows) en puntjes (dots), die gebruikt kunnen worden om te mikken. De baan is voorzien van een chemische laag om deze te beschermen tegen slijtage. In de loop van tijd is deze laag zelfs een rol gaan spelen in het bepalen van de moeilijkheid van iedere toernooi. Dit betekent dat de manier waarop de baan ‘geolied’ wordt, bepalend is waar u op de approach gaat staan om te gooien, de snelheid waarmee u de bal moet gooien en welke bal het beste is om zo constant mogelijk strikes te blijven gooien. Er zijn speciale ballen die eerder dan andere reageren halverwege de tocht naar de pins toe. Een professionele speler heeft dus altijd meer dan één bal bij zich. 
Naast de bal is de schoen de tweede belangrijkste gereedschap voor de bowler. Deze moet goede stabiliteit geven bij het glijden en stoppen bij de approach.

 Hoffelijkheid

Net zoals andere sporten heeft bowling ook regels om het spel zonder ergernissen te laten verlopen. Deze regels zijn gebaseerd op hoffelijkheid en sportiviteit. Bijvoorbeeld: stoor een ander niet wanneer die al gereed staat om te gaan gooien. Dit spel vereist concentratie. Het is een erg leuk (gezelschap)spel en ik weet dat u vaker zult gaan bowlen als u het eenmaal hebt gedaan. Het is één van de weinige sporten die iedereen kan spelen, van piepjong tot stokoud en van hoog- tot minderbegaafden. Er zijn ballen van alle gewichten en het is ook mogelijk om een ‘bumper’ te plaatsen aan beide zijkanten van de baan om te voorkomen dat de bal in het kanaal (gutter) valt. Mocht u ‘verslaafd’ of ‘verliefd’ raken op bowling en u uw spel wil verbeteren, is er altijd iemand waar u les van kunt krijgen. Natuurlijk speelt talent een grote rol in iedere sport, maar een positieve instelling en veel tijd zijn de juiste ingrediënten om een goede bowler te worden. 

 Spinnen met brace

Als fysiotherapeut in de bowlerswereld op Curaçao, heb ik de laatste 3 jaar heel weinig blessures gezien. Toch kunt u ook met deze binnensport geblesseerd raken (zie ook kaderstuk). Een blessure licht ik hier toe: aan de pols en onderarm. Om dat te voorkomen kan de speler gebruik maken van een speciale ‘brace’ die om de pols wordt aangebracht. Deze houdt de pols stevig en in één positie, zodat de pols niet geforceerd wordt tijdens de release. Het is zelfs zo dat door de steun van de brace aan de bal meer ‘spin’ (draaiing) kan worden gegeven. De brace is daarom verbeterd om de spin te verhogen tijdens het werpen van de bowlingbal. Dit is goed want er zijn mensen die de bal niet kunnen spinnen en op deze manier wel veel beter kunnen spelen. In deze sport bestaan geen restricties op het gebruik van apparaten of voorwerpen tijdens het uitoefenen van het bowlen. Het enige dat niet mag is het gebruik van doping, maar dat geldt natuurlijk voor alle sporten. 

Francois Rigaud
fysiotherapeut

Weinig blessures

Gelukkig is bowling niet bekend als een sport met het gevaar van veel blessures, maar natuurlijk is het altijd mogelijk om die op te lopen. 
Het meest voorkomende type blessure is overbelasting van een bepaald lichaamsdeel (arm, schouder, rug en knie). Daarnaast zijn er blessures als gevolg van verkeerde bewegingen, bijvoorbeeld slippen of vastzitten op de approach waarbij u een spier in het been of de romp verrekt. Dit kan ook als u geen goede warming-up heeft gedaan. 

 Snel verholpen

Voorbeelden van overbelastingsklachten zijn blaren aan voeten (nieuwe schoen), aan vingers (teveel in één keer, door een verkeerde positie van de gaten of dikte van de gaten); op de verkeerde manier de bal losgelaten) en aan de spieren van de onderarm of bovenarm (schouder). Over het algemeen zijn de blessures in de bowlingsport heel snel verholpen.